DEM Parti’den Kademeli Emeklilik Teklifi

Halkların Eşitlik ve Demokrasi Partisi (DEM Parti) Grup Başkanvekilleri Sezai Temelli ve Gülüstan Kılıç Koçyiğit, kademeli emeklilik koşullarının yeniden düzenlenmesi amacıyla Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) Başkanlığına kanun teklifi sundu. Teklif, 8 Eylül 1999’dan sonra ilk kez sigortalı olanların emeklilik koşullarını kapsıyor.

Kanun teklifinin gerekçesinde, sosyal güvenlik hakkına erişimde hakkaniyetin sağlanması ve mevcut sistemdeki eşitsizliklerin giderilmesi gerektiği vurgulandı.

Yaş Şartı Nedeniyle Emekli Olamayanlar İçin Düzenleme

Teklifte, 8 Eylül 1999’dan sonra sigortalı olan ve gerekli sigortalılık süresi, hizmet süresi ile prim gün sayısını tamamlayan ancak yaş şartını karşılayamayan kişilere yaşlılık aylığı bağlanması öngörülüyor.

5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu’na eklenmesi teklif edilen geçici 113’üncü maddeye göre, düzenleme kapsamındaki yurttaşların kanunun yayımlanmasının ardından Sosyal Güvenlik Kurumuna (SGK) yazılı başvuruda bulunması gerekecek. Uygulamanın usul ve esaslarının ise SGK tarafından belirlenmesi planlanıyor.

“Emeklilik Hakkı Temel Bir Sosyal Haktır”

Teklifin gerekçesinde emekliliğin, yurttaşların çalışma hayatları boyunca ortaya koydukları emeğin ve ödedikleri primlerin karşılığını almalarını sağlayan temel sosyal güvencelerden biri olduğu ifade edildi.

Gerekçede, 8 Eylül 1999’dan önce sigortalı olan kadınların 20 yıllık sigortalılık süresi ve 5 bin prim günüyle, erkeklerin ise 25 yıllık sigortalılık süresi ve 5 bin prim günüyle yaş şartı aranmaksızın emekli olabildiği belirtildi. 4447 sayılı Kanun’la yapılan değişikliklerin ardından emeklilikte yaş şartının getirildiği, sonraki düzenlemelerle geçiş koşullarının yeniden belirlendiği kaydedildi.

2023 yılında çıkarılan 7438 sayılı Kanun’la 8 Eylül 1999 ve öncesinde sigortalı olanların belirli koşullarla yaş şartı aranmaksızın emekli olabilmesinin önünün açıldığı hatırlatıldı. Teklifin gerekçesinde, bu düzenlemenin ardından sigortalı olanların kapsam dışında kalmasının farklı emeklilik koşullarına yol açtığına dikkat çekildi.

İşsizlik ve Gelir Kaybına Dikkat Çekildi

Kanun teklifinin gerekçesinde, emeklilik hakkına erişimin gecikmesinin yalnızca emeklilik tarihinin ertelenmesiyle sınırlı olmadığı belirtildi. İleri yaşlarda iş bulma güçlüğü, güvencesiz çalışma, düşük ücret, işsizlik ve gelir kaybının yurttaşların yaşam koşullarını zorlaştırdığı ifade edildi.

Sigortalılık başlangıç tarihleri birbirine yakın olan ve prim yükümlülüklerini yerine getiren kişiler arasında oluşan emeklilik farklarının adalet, ölçülülük ve eşitlik ilkeleri doğrultusunda değerlendirilmesi gerektiği vurgulandı.

Gerekçede ayrıca sosyal güvenlik sisteminin uzun vadeli sürdürülebilirliğinin korunması, düzenlemenin mali etkilerinin hesaplanarak kamuoyuyla paylaşılması ve finansman planlamasının sosyal devlet ilkesiyle uyumlu biçimde yapılması gerektiği kaydedildi.

Teklif Yasalaşırsa Ne Olacak?

Teklifin yasalaşması hâlinde, kapsam dâhilindeki sigortalılardan gerekli prim ve hizmet süresi koşullarını tamamlayan ancak yaş şartını karşılayamayanlar, düzenlemenin yürürlüğe girmesinin ardından SGK’ye yazılı başvuruda bulunarak yaşlılık aylığı talep edebilecek.

Ancak teklif henüz yasalaşmış değil. TBMM Başkanlığına sunulan kanun teklifinin yürürlüğe girebilmesi için yasama sürecinin tamamlanması gerekiyor. Bu nedenle mevcut aşamada 1999 sonrası sigortalılar için yeni bir kademeli emeklilik hakkının yürürlüğe girdiği söylenemiyor.

Kaynak: HABER MERKEZİ